Thực tập sớm: 7 chiến lược tăng cơ hội việc làm cho sinh viên

Thực tập sớm: mở ra cánh cửa nghề nghiệp

Thực tập từ năm thứ nhất không chỉ giúp sinh viên áp dụng kiến thức mà còn nâng cao cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

1. Lý do thực tập sớm là “vũ khí” không thể thiếu

Những nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Thị trường Lao động (2023) cho thấy sinh viên có ít nhất 3 tháng thực tập trước khi ra trường có xác suất được tuyển dụng cao hơn 27% so với các bạn không có kinh nghiệm thực tế.

1.1. Kết nối trực tiếp với nhu cầu doanh nghiệp

Thực tập giúp sinh viên hiểu rõ yêu cầu công việc, văn hoá công ty và các tiêu chuẩn chuyên môn mà chỉ tài liệu giảng dạy khó truyền tải.

1.2. Rèn luyện kỹ năng mềm thiết yếu

Kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian và tư duy giải quyết vấn đề được cải thiện mạnh mẽ khi sinh viên phải đối mặt với môi trường thực tế.

2. 7 chiến lược thực tập sớm mà sinh viên nên áp dụng

1. Khởi đầu từ năm nhất: Tham quan xưởng, phòng thí nghiệm, hoặc các buổi “career day” do trường tổ chức để nắm bắt ngành nghề.
2. Tham gia các hội thảo tư vấn tuyển dụng: Như Nguyễn Xuân Sơn đã làm, việc tham gia các buổi tư vấn giúp sinh viên nắm được xu hướng tuyển dụng và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
3. Đặt mục tiêu học hỏi rõ ràng: Xác định 3 kỹ năng hoặc kiến thức muốn thu nhận trong mỗi kỳ thực tập (ví dụ: lập trình nhúng, phân tích tài chính).
4. Tìm kiếm mentor nội bộ: Kết nối với người hướng dẫn tại doanh nghiệp để nhận phản hồi nhanh chóng và xây dựng mối quan hệ lâu dài.
5. Ghi chép và phản ánh hàng tuần: Viết nhật ký thực tập, tổng hợp những khó khăn và cách giải quyết; dữ liệu này sẽ là nền tảng cho báo cáo cuối kỳ.
6. Đánh giá lại và điều chỉnh kế hoạch: Sau mỗi đợt thực tập, tự hỏi “Tôi đã đạt được mục tiêu chưa?” và lên kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo.
7. Chuyển đổi thành cơ hội việc làm lâu dài: Khi đã thể hiện năng lực, đề xuất dự án hoặc đề nghị thử việc bán thời gian để doanh nghiệp có thể giữ lại nhân tài ngay khi tốt nghiệp.

3. Vai trò của trường đại học trong việc tạo môi trường thực tập

Đại học Bách khoa Hà Nội đã xây dựng hệ sinh thái kết nối doanh nghiệp qua các kênh: Career Day, Job Fair, nền tảng work.hust.edu.vn và các chương trình thực tập có trả lương. Các trường khác như Học viện Ngân hàng và Đại học Mỏ – Địa chất cũng áp dụng mô hình “đào tạo gắn doanh nghiệp” – từ Banktour đến các buổi tọa đàm CEO.

4. Lời khuyên từ các chuyên gia

PGS.TS Phạm Thanh Huyền, Trưởng ban Công tác Sinh viên, Đại học Bách khoa Hà Nội: “Thực tập sớm giúp sinh viên tiếp cận thực tế, nhận ra điểm mạnh và điểm yếu, từ đó điều chỉnh lộ trình học tập và nâng cao khả năng tuyển dụng.”

TS Phạm Thu Thủy, Phó Trưởng Khoa Ngân hàng, nhấn mạnh: “Khi sinh viên hiểu được mối liên hệ giữa lý thuyết và thực tiễn, họ sẽ tự tin hơn trong các buổi phỏng vấn và có khả năng thích nghi nhanh chóng.”

Kết luận

Thực tập không chỉ là một phần của chương trình đào tạo mà còn là “bệ phóng” cho sự nghiệp. Khi sinh viên chủ động lên kế hoạch, tìm kiếm mentor và ghi lại những bài học, họ sẽ sở hữu một bộ hồ sơ thực tế mạnh mẽ, sẵn sàng chinh phục thị trường việc làm.

Ngô Chuyên