Gần 3.000 dự án bất động sản trên toàn quốc đang vướng mắc pháp lý, tổng giá trị ước 2,4 triệu tỷ đồng, hứa hẹn nguồn cung khổng lồ nếu được tháo gỡ.

Tổng quan dự án bị kẹt

Theo Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, qua rà soát hiện có 2.991 dự án gặp khó khăn, hơn 80 % liên quan tới pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá và nghĩa vụ tài chính.

Tiến trình tháo gỡ hiện tại

Đến nay, các cơ quan đã giải quyết thành công 926 dự án; còn lại được phân loại theo thẩm quyền: 248 dự án dưới quyền Quốc hội, 278 dự án do Chính phủ và các bộ, ngành, và 114 dự án do địa phương tự tháo gỡ.

Đặc biệt, khoảng 80 dự án theo hình thức BT (xây dựng‑chuyển giao) đang chờ nghị quyết riêng của Chính phủ.

Những bước đi chiến lược của Bộ Xây dựng

Bộ Xây dựng tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà thương mại giá hợp lý. Đến năm 2026, dự kiến bổ sung 160.000 căn nhà ở xã hội, đạt hơn 60 % chỉ tiêu “1 triệu căn”. Hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị với 529.000 sản phẩm đang triển khai.

Mặc dù nguồn cung đang tăng, ngành vẫn đối mặt với cơ cấu sản phẩm chưa cân đối, giá bất động sản cao và hệ thống thông tin thị trường chưa kịp thời.

Ý kiến chuyên gia và dự báo 2026

TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng năm 2025 đã ghi nhận mức cung mới cao nhất kể từ 2020, thanh khoản cải thiện và giá bất động sản chững lại giữa năm nhờ các biện pháp điều tiết.

Đầu tư công tiếp tục bùng nổ, dòng vốn tín dụng đạt hơn 4 triệu tỷ đồng, trong đó 1,8 triệu tỷ đồng đổ vào bất động sản.

TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh việc tháo gỡ vướng mắc pháp lý sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện, đặc biệt ở miền Nam, nơi tập trung dự án quy mô lớn.

Ông Phong còn đề xuất cải tiến thể chế, giảm thủ tục và áp dụng cơ chế đồng thuận chủ sở hữu để giải quyết dự án “đóng băng”.

Những thay đổi sẽ tạo áp lực cho doanh nghiệp nâng cao quản trị, thích nghi với tiêu chuẩn phát triển ngày càng khắt khe.

Khi nguồn cung được giải phóng, thị trường sẽ sàng lọc dự án kém chất lượng, nhường chỗ cho nhà đầu tư mạnh tài chính, hướng tới các khu đô thị lớn, dự án tích hợp hạ tầng giao thông và phát triển bền vững.

Đến năm 2026, với chính sách tiền tệ linh hoạt và mô hình đô thị nén, TOD, thị trường bất động sản dự kiến bước vào giai đoạn phục hồi bền vững.

Phương Uyên