Mùa tuyển sinh 2026 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ khi hàng loạt trường đại học trên cả nước đồng loạt mở mới các ngành AI và công nghệ đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số.

Bản đồ mở mới ngành công nghệ năm 2026

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2025), hơn 15 trường đại học công lập và tư thục đã công bố kế hoạch khai giảng các chương trình mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, kinh tế số và công nghệ tài chính. Dưới đây là một số điểm nổi bật:

• Đại học Ngoại thương: dự kiến khai sinh 10 ngành mới, trong đó có AI, Khoa học dữ liệu, Kinh tế số và Công nghệ tài chính, tổng chỉ tiêu 370 sinh viên.
• Học viện Hàng không Việt Nam: tăng chỉ tiêu tuyển sinh lên 6.830 sinh viên và mở 5 ngành mới (Kinh tế số, Công nghệ tài chính, Kiến trúc cảnh quan, Ngôn ngữ Trung Quốc, Ngôn ngữ Hàn Quốc).
• Đại học Thương mại: dự kiến tuyển 5.800 sinh viên cho 51 chương trình, mở 6 ngành mới, nổi bật là Khoa học máy tính chuẩn quốc tế.
• Đại học Mở Hà Nội: ra mắt ngành Kỹ thuật máy tính kết hợp điện tử và khoa học máy tính nhằm đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống thông minh.
• Đại học Kinh tế Quốc dân: tiếp tục mở rộng với AI và các ngành liên ngành, duy trì chỉ tiêu ổn định.
• Đại học Sư phạm Hà Nội (HNUE): thêm 7 ngành mới, bao gồm AI và Khoa học dữ liệu, nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong y tế và giáo dục.

Đảm bảo chất lượng đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế

Ngành mới phải nằm trong “Danh mục ngành đào tạo” do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và đáp ứng các tiêu chí sau:

• Phù hợp với nhu cầu nhân lực của địa phương và quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số.
• Đủ số lượng và chất lượng giảng viên (giảng viên toàn thời gian và thỉnh giảng) theo chuẩn chương trình đào tạo.
• Hạ tầng công nghệ, phòng thí nghiệm và tài liệu học tập đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Chuyên gia TS Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Đại học Duy Tân (Đà Nẵng) nhấn mạnh: “Công nghệ là công cụ nâng cao năng suất; việc trang bị kiến thức công nghệ thông tin chuyên ngành giúp sinh viên không bị lạc hậu sau khi tốt nghiệp.”

Đề xuất nâng cao chất lượng đào tạo AI

Để tạo ra nguồn nhân lực AI thực thụ, các trường cần thực hiện ba bước chiến lược:

1. Liên kết lý thuyết và thực hành: triển khai các phòng thí nghiệm AI, dự án thực tế với doanh nghiệp và các mô-đun học sâu, máy học.
2. Đào tạo giảng viên chuyên môn: hỗ trợ giảng viên tham gia các khóa đào tạo quốc tế (ví dụ: NVIDIA Deep Learning Institute) và xây dựng chương trình bồi dưỡng nội bộ.
3. Hội nhập chuẩn quốc tế: áp dụng chuẩn đánh giá kỹ năng (ví dụ: chứng chỉ NVIDIA DLI), tích hợp đạo đức AI và các case study thực tiễn trong các ngành như y tế, tài chính, nông nghiệp.

Chính phủ và doanh nghiệp cũng nên cung cấp nguồn tài chính và các dự án hợp tác để nâng cấp cơ sở vật chất, đồng thời tạo môi trường thực tập cho sinh viên.

Mô hình hợp tác đào tạo AI tiêu chuẩn toàn cầu

Đại học Bách khoa Hà Nội là ví dụ điển hình. Nhờ hợp tác chiến lược với Tập đoàn NVIDIA và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), trường đã trở thành đối tác duy nhất tại Việt Nam được ủy quyền đào tạo chứng chỉ NVIDIA Deep Learning Institute (DLI‑EP). “Học viện AI Việt Nam” cung cấp:

• Khóa học dành cho sinh viên, giảng viên và chuyên gia doanh nghiệp, tiếp cận công nghệ AI tiên tiến của NVIDIA.
• Mạng lưới chuyên gia AI hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước trong việc triển khai dự án AI.
• Mục tiêu đào tạo: 2.000 học viên năm 2025, 6.000 năm 2026 và 8.000‑10.000 năm 2027.

Những thành tựu này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên mà còn đóng góp vào chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

An Nhiên