Nội dung chính
Sahelanthropus tchadensis, loài vượn 7 triệu năm tuổi, đang gây bão trong giới khảo cổ với khả năng là tổ tiên sớm nhất của con người.
Trong những chương đầu còn mơ hồ của câu chuyện tiến hoá, một loài sinh vật đã chuyển từ đi bốn chân sang đứng thẳng, mở ra con đường dẫn tới loài Homo. Các nhà khoa học hiện đang tranh luận xem Sa Sahelanthropus tchadensis có phải là “bước đột phá” ấy hay không.
Sahelanthropus tchadensis là gì?
Được phát hiện lần đầu vào năm 2001 tại sa mạc Djurab, Chad, Sahelanthropus là một loài hominin cổ nhất được biết đến, sống khoảng 7 triệu năm trước. Hệ thống xương của nó bao gồm sọ, xương trụ và một phần xương đùi, cho thấy một hình thái pha trộn giữa vượn và các tổ tiên người.
Khám phá hóa thạch đầu tiên
Hóa thạch đầu tiên gồm sọ và xương trụ đã gợi ý khả năng đứng thẳng nhờ vị trí của foramen magnum (cửa vào não) nằm gần trung tâm của hộp sọ – một đặc điểm thường thấy ở các hominin.
Bằng chứng cho khả năng đi thẳng
Phân tích chi tiết xương đùi và xương cẳng tay cho thấy cấu trúc khớp ổn định hơn so với vượn, hỗ trợ việc chịu lực khi đứng và di chuyển bằng hai chân. PGS.TS Scott Williams, Đại học New York, nhận xét: “Dựa trên các đặc điểm chúng tôi tìm thấy, Sahelanthropus giống như một vượn đi bằng hai chân, gần nhất với tinh tinh.”
Phân tích cấu trúc xương chậu và xương đùi
Hình dạng xương chậu dẹp và góc nghiêng của xương đùi tương đồng với những gì chúng ta thấy ở Australopithecus, một loài đã chắc chắn đi thẳng. Tuy nhiên, thiếu các mẫu xương chi dưới đầy đủ khiến kết luận vẫn còn mơ hồ.
Tranh luận khoa học
GS Michel Brunet (Đại học Poitiers) đã tuyên bố Sahelanthropus là “tổ tiên của toàn nhân loại” dựa trên tư thế đầu. Ngược lại, một số nhà khoa học khác cho rằng thiếu bằng chứng từ phần hông và xương chân khiến chúng ta không thể khẳng định loài này thực sự đi thẳng.
Các quan điểm trái chiều
- Ủng hộ: Vị trí foramen magnum và cấu trúc xương đùi hỗ trợ khả năng đứng thẳng.
- Phản đối: Thiếu xương hông và các dấu vết chuyển động thực tế khiến kết luận chưa chắc chắn.
Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai
Sahelanthropus tchadensis vẫn là một ứng cử viên tiềm năng cho “tổ tiên sớm nhất” của loài người, nhưng cần thêm các hoá thạch, đặc biệt là xương hông và chi dưới, để giải quyết tranh luận. Các dự án khai quật mới tại Chad và Ethiopia đang hứa hẹn cung cấp những manh mối quan trọng.
Bạn có nghĩ rằng loài hominin này đã thực sự thay đổi lộ trình tiến hoá? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi các bản tin khoa học mới nhất của chúng tôi!