Nội dung chính
PNJ, thương hiệu bán lẻ trang sức hàng đầu Việt Nam, hiện đang chịu áp lực kiểm soát khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát hiện vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.
Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại của PNJP
Trong nhiều năm, PNJ được xem là câu chuyện tăng trưởng mẫu mực với hệ sinh thái sản xuất‑chế tác‑phân phối khép kín. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của NHNN cho thấy công ty con 100% vốn của PNJ, PNJP, đã có những sai sót trong việc thực hiện quy định AML (phòng, chống rửa tiền) và khai thuế.
Những vi phạm cụ thể bao gồm:
- Không kịp thời phân công, đăng ký thông tin cán bộ chịu trách nhiệm AML.
- Sai sót trong lưu trữ hồ sơ nhận diện khách hàng (KYC).
- Báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.
- Khai không đúng kỳ tính thuế, dù không gây thiếu thuế thực tế.
Theo quyết định 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, thanh tra đã yêu cầu PNJP khắc phục các vi phạm và gửi văn bản cho các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …). Đồng thời, NHNN đã ban hành Quyết định xử phạt số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025.
PNJP – “nhà máy in hàng” vô hình nhưng chiếm phần lớn doanh thu
Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý – mảng đóng góp hơn 8.096 tỷ VNĐ trong quý III/2025, chiếm gần 99,5 % tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ).
Như vậy, nếu PNJ là “mặt tiền” bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng” tạo ra doanh thu cốt lõi.
Mô hình quản trị và rủi ro ESG
Việc tách công ty mẹ và công ty con trong các tập đoàn gia đình là chiến lược thường thấy nhằm giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích. Tuy nhiên, khi cấu trúc quản trị chồng lấn, bất kỳ sai sót nhỏ nào ở công ty con – dù không gây thiệt hại tài chính trực tiếp – cũng có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống, nhất là trong bối cảnh ESG ngày càng là tiêu chuẩn đánh giá.
Thị trường tài chính hiện đại quan tâm nhiều hơn tới:
- Khả năng tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ.
- Độ minh bạch trong vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu.
- Tiêu chuẩn AML và tuân thủ thuế đạt chuẩn khu vực.
Những câu hỏi của nhà đầu tư và hướng đi tương lai
Nhà đầu tư không chỉ lo lắng về mức phạt hiện tại mà còn muốn biết PNJ sẽ:
- Thực hiện tách bạch rõ ràng vai trò quản trị của PNJP?
- Nâng chuẩn quy trình AML, thuế và báo cáo giao dịch lớn?
- Áp dụng cơ chế kiểm soát nội bộ đáp ứng yêu cầu ESG quốc tế?
Trong thời gian tới, việc công bố kế hoạch cải thiện quản trị và tuân thủ sẽ là yếu tố quyết định niềm tin của nhà đầu tư và các cơ quan quản lý.
Đọc thêm phân tích chi tiết về PNJ và cập nhật quy định AML tại Việt Nam.