Nội dung chính
Khí cười (N2O) không chỉ là trò giải trí ngắn ngủi mà còn có thể biến thành nghiện ngập và gây tổn thương não, tủy sống nghiêm trọng.
Tiền sử và hành vi nghiện của bệnh nhân
Trong buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ về trường hợp một nữ sinh năm nhất, 20 tuổi, đã mang bình khí cười (N2O) vào phòng khám vì không thể kiểm soát cơn thèm.
Quá trình lây lan từ THCS tới đại học
Ban đầu cô tiếp xúc với bóng cười khi còn học trung học cơ sở, chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên THPT, tần suất sử dụng tăng lên do áp lực đồng trang lứa, và khi vào đại học, cô không chỉ dùng theo rủ rê mà còn mua riêng để sử dụng một mình.
Sau khi dùng 1‑2 quả mỗi lần, số lượng tăng dần lên 10‑20 quả/ngày. Khi các bình mini không còn đủ, cô chuyển sang mang bình khí lớn và giấu trong balo để tránh bị phát hiện. Tần suất tăng từ một bình mỗi tuần lên một bình trong 1‑2 ngày.
Hậu quả sức khỏe khi lạm dụng N2O
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng, kèm theo các biểu hiện rối loạn tâm thần. Bệnh nhân đã phụ thuộc N2O trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm, lo âu và các vấn đề thần kinh khác.
Những tác dụng ngắn hạn của N2O là cảm giác cười không kiểm soát và ảo giác trong vài phút. Tuy nhiên, lạm dụng lặp lại có thể gây:
- Di chứng thần kinh kéo dài như tê bì, yếu liệt, rối loạn vận động.
- Suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung.
- Ngộ độc cấp tính: chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim, phù phổi và thậm chí tử vong do ngạt oxy.
Quy trình điều trị và hỗ trợ
Sau khi nhập viện, bệnh nhân được bác sĩ Thảo áp dụng phác đồ kết hợp: thuốc hỗ trợ giảm thèm, trị liệu tâm lý, và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ. Với sự giám sát chặt chẽ của gia đình, sau 6 tháng bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm, ngừng sử dụng và hiện đang được theo dõi định kỳ.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng và cần thời gian điều trị dài, thường kéo dài từ 6‑12 tháng.
Bóng cười N2O: Cơ chế gây nghiện và nguy cơ thực tế
Khí nitrous oxide (N2O) kích thích hệ thần kinh trung ương, tạo cảm giác hưng phấn và cười không kiểm soát. Khi liều lượng lớn (trên 10 quả trong một lần) lặp lại, nồng độ oxy trong máu giảm, dẫn tới ngộ độc và tổn thương não.
Theo các bác sĩ, việc sử dụng 30‑40 quả mỗi lần kéo dài chỉ vài giây đến vài phút buộc người dùng phải hít liên tục, làm tăng nguy cơ ngộ độc. Các trường hợp nghiêm trọng đã được ghi nhận tại các quán bar, club ở Việt Nam, gây tử vong do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp.
Kết luận và lời khuyên cho phụ huynh
Khí cười không phải là “đồ chơi” vô hại. Việc giấu và sử dụng liên tục có thể dẫn đến nghiện kéo dài, di chứng thần kinh và thậm chí tử vong. Phụ huynh cần quan sát các dấu hiệu bất thường như thèm khí cười, thay đổi hành vi, tê bì tay chân và kịp thời đưa con em tới cơ sở y tế chuyên khoa.
Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề tương tự, hãy tìm kiếm hỗ trợ ngay từ các trung tâm sức khỏe tâm thần để có được phác đồ điều trị phù hợp.