Nội dung chính
Sứ mệnh Europa Clipper của NASA đang phải đối mặt với một thách thức mới: khả năng thiếu năng lượng địa nhiệt trên đáy biển của Europa.
Europa – Mặt trăng băng đầy tiềm năng
Europa, một trong bốn mặt trăng Galileo của Sao Mộc, được Galileo Galilei phát hiện vào đầu thế kỷ XVII. Các quan sát hiện đại cho thấy bề mặt của nó được bao phủ bởi một lớp băng dày, phía dưới là một đại dương nước lỏng khổng lồ, khiến nó trở thành mục tiêu hàng đầu trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.
Giả thuyết đại dương ngầm
Những nhà khoa học hy vọng các tương tác địa chất giữa nước và đá ở đáy biển sẽ tạo ra môi trường tương tự như các miệng phun thủy nhiệt trên Trái Đất – nguồn năng lượng quan trọng cho sinh vật không ánh sáng.
Nghiên cứu mới từ Nature Communications
Tiến sĩ Paul Byrne (Đại học Washington, St. Louis) và đồng nghiệp đã xây dựng một mô hình địa chất chi tiết cho Europa, so sánh các yếu tố như áp suất thủy triều, co rút toàn cầu, đối lưu lớp phủ và quá trình serpentin hoá với dữ liệu từ Trái Đất và Enceladus.
Kết quả cho thấy không có quá trình nào đủ mạnh để kích hoạt hoạt động kiến tạo trên đáy biển – ngay cả dọc theo các vết nứt đã tồn tại.
Hậu quả cho khả năng sinh sống
Thiếu năng lượng địa nhiệt và tương tác nước‑đá hạn chế (chỉ xảy ra trong vài trăm mét trên đáy) đồng nghĩa với việc không có nguồn năng lượng hoá học cần thiết cho vi sinh vật. Trên Trái Đất, các hoạt động này nuôi dưỡng hệ sinh thái sâu biển; nếu Europa không có chúng, khả năng tồn tại sự sống sẽ giảm đáng kể.
Những gì chờ đợi từ Europa Clipper
Cho dù các phân tích này trái ngược với nhiều nghiên cứu trước, chúng vẫn chưa thể thay thế việc thu thập dữ liệu thực tế. Chương trình Europa Clipper dự kiến sẽ bay tới Europa trong những năm tới, đo đạc độ dày lớp băng, nhiệt độ đáy biển và các dấu hiệu hoạt động địa chất.
Chỉ khi dữ liệu thực địa được truyền về, chúng ta mới có thể khẳng định liệu Europa thực sự là “mặt trăng sự sống” hay không.