Nội dung chính
Cháo lươn Nghệ An – Di sản ẩm thực gắn liền với Đình Bắc
Cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn bình dân mà còn là biểu tượng của hương vị quê hương Đình Bắc. Khi cầu thủ trẻ Đình Bắc tỏa sáng trên sân cỏ quốc tế, người hâm mộ không chỉ nhớ đến những pha bóng xuất sắc mà còn nhớ tới bát cháo lươn đậm đà, gắn liền với đất Nghệ An.
Nguyên liệu độc đáo – Lươn đồng tươi sống
Điểm khác biệt lớn nhất của cháo lươn nằm ở loại lươn được sử dụng. Người dân Nghệ An hầu hết chọn lươn đồng tự nhiên, sinh sống trong bùn và kênh mương, thay vì lươn nuôi công nghiệp. Thịt lươn đồng có độ săn chắc, hương thơm tự nhiên và vị ngọt đặc trưng.
Quy trình sơ chế bao gồm: rửa sạch, khử nhớt bằng tro bếp hoặc muối hạt, sau đó luộc vừa chín tới để tách thịt dễ dàng. Thịt được gỡ thành sợi dài, không nát, trong khi xương và đầu lươn được ninh kỹ để tạo nên nước dùng ngọt tự nhiên – không cần phụ gia MSG hay hạt nêm.
Hương vị đậm đà – Sự kết hợp của hành tăm, ớt, tiêu và nghệ
Khác với nhiều vùng miền chế biến cháo nhẹ nhàng, cháo lươn Nghệ An mang phong cách “đậm, cay, nồng” – phản ánh tính cách mạnh mẽ của người miền Trung. Người dân thường dùng hành tăm (củ nén), ớt tươi, tiêu xay và nghệ tươi. Nghệ không chỉ tạo màu vàng óng hấp dẫn mà còn khử mùi tanh, tăng vị ấm và hỗ trợ tiêu hoá.
Sau khi xào, lươn hòa quyện cùng hành tăm, ớt và nghệ, tạo ra mùi thơm đặc trưng: vừa cay, vừa bùi, vừa ngọt – chính là “đinh” khiến thực khách nhớ mãi.
Cách nấu và cách thưởng thức truyền thống
Cháo được nấu từ gạo rang, cho hạt cháo nở vừa phải, sánh nhưng không đặc quánh. Khi múc ra bát, người bán thường rắc thêm hành lá, rau răm, giá trụng, rồi đặt phần lươn xào lên trên. Sự tương phản giữa màu trắng của cháo, màu vàng óng của lươn và màu xanh của rau tạo nên một bát cháo vừa mắt vừa ngon miệng.
Đặc trưng của người Nghệ An là ăn cháo lươn kèm bánh mướt (bánh cuốn không nhân). Bánh mướt mỏng, mềm, chấm nước lươn hoặc ăn cùng cháo giúp cân bằng vị cay, mang lại cảm giác no nhưng không ngấy.
Giá trị dinh dưỡng – Bổ trợ sức khỏe cho mọi lứa tuổi
Theo y học cổ truyền và các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, thịt lươn giàu protein, canxi, sắt, vitamin A, B1, B6… giúp phục hồi sức khỏe sau bệnh, hỗ trợ trẻ em phát triển và cung cấp năng lượng cho người lao động nặng. Nghệ và hành tăm còn có tác dụng làm ấm bụng, hỗ trợ tiêu hoá – đặc biệt phù hợp với khí hậu miền Trung có gió Lào và mưa nắng thất thường.
Nơi thưởng thức “chuẩn vị” nhất
Ngày nay, cháo lươn đã xuất hiện ở nhiều thành phố lớn, nhưng để cảm nhận hương vị nguyên bản, du khách vẫn nên ghé thăm các quán ăn địa phương tại Vinh, Diễn Châu, Yên Thành hoặc Nam Đàn. Ở đây, mỗi nguyên liệu và cách nêm nếm đều mang hơi thở của đất Nghệ An – nơi nắng gió và con người hòa quyện trong từng bát cháo.
Giản dị nhưng tinh tế, cay nồng mà sâu vị, cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn mà còn là câu chuyện văn hoá, là tình yêu quê hương được truyền tải qua từng sợi lươn.
Yến Nguyễn