Nội dung chính
Huyết áp đo tại nhà thường phản ánh thực trạng sức khỏe chính xác hơn so với đo trong môi trường bệnh viện.
Hiện tượng huyết áp “áo trắng” là gì?
Trong y học, tăng huyết áp áo trắng (white‑coat hypertension) mô tả tình trạng huyết áp tạm thời tăng lên khi bệnh nhân đứng trước bác sĩ hoặc trong phòng khám. Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy khoảng 15‑30% người trưởng thành gặp hiện tượng này, trong đó tỷ lệ cao hơn ở người có tiền sử lo âu hoặc stress.
Nguyên nhân gây ra tăng huyết áp khi khám bệnh
Căng thẳng tâm lý
Khi lo lắng, cơ thể giải phóng adrenaline và cortisol – hai hormone gây co mạch và tăng nhịp tim. Tiến sĩ Rahul Gupta, Giám đốc Bệnh viện Gleneagles (Ấn Độ), cho biết cảm giác hồi hộp khi chờ xét nghiệm hay gặp bác sĩ có thể làm huyết áp tăng trong vòng 5‑10 phút.
Yếu tố môi trường và thói quen
Những hành động đơn giản như leo cầu thang lên phòng khám, uống cà phê ngay trước khi đo, hoặc nói chuyện trong khi đo đều có thể làm chỉ số sai lệch. Thêm vào đó, thiếu ngủ và caffeine cũng góp phần làm tăng huyết áp tạm thời.
Cách đo huyết áp tại nhà đúng cách
- Chọn máy đo kỹ thuật số được chứng nhận ISO 81060‑2.
- Ngồi yên tĩnh ít nhất 5 phút, chân đặt thẳng trên sàn, lưng tựa lưng ghế.
- Đo vào cùng một thời điểm mỗi ngày – thường là buổi sáng sau khi đi vệ sinh.
- Tránh uống trà, cà phê, hút thuốc hoặc tập thể dục ít nhất 30 phút trước khi đo.
- Ghi lại kết quả và so sánh trong ít nhất 7 ngày để có dữ liệu trung bình.
Biện pháp giảm “áo trắng” và tránh chẩn đoán sai
Để giảm tác động của stress khi khám, bệnh nhân có thể thực hiện các kỹ thuật thư giãn như thở sâu 5‑10 phút trước khi đo, hoặc yêu cầu đo huyết áp trong môi trường y tế ít người.
Nếu kết quả vẫn dao động, bác sĩ thường chỉ định đo huyết áp 24 giờ (ABPM) để phân biệt rõ ràng giữa tăng huyết áp áo trắng và tăng huyết áp thực sự.
Quản lý stress bằng yoga, đi bộ nhẹ nhàng, chế độ ăn ít muối, hạn chế caffeine và ngủ đủ 7‑8 giờ mỗi đêm là những yếu tố quan trọng giúp huyết áp ổn định.
Quan trọng nhất, không nên tự ý dùng thuốc hạ huyết áp khi chỉ số chỉ tăng trong môi trường bệnh viện mà không có bằng chứng từ đo tại nhà.
(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn y tế chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có thắc mắc.)