Nội dung chính
Việt Nam đang khai thác “lợi thế gen” ngôn ngữ để biến AI thành đồng nghiệp số mạnh mẽ, mở ra một kỷ nguyên mới cho lực lượng lao động.
Digital colleagues – khái niệm và thực tiễn tại Neurons AI
Tại tầng 12 một tòa nhà văn phòng ở trung tâm Sài Gòn, 24‑tuổi Hà Lữ Minh Anh vừa đang chat với một AI assistant, vừa xây dựng đề xuất chiến lược cho khách hàng. Cô không ra lệnh cho máy, mà đang “đàm thoại” để cùng AI đưa ra quyết định – minh chứng cho việc con người trở thành kiến trúc sư của trí tuệ nhân tạo.
AI không thay thế, AI “siêu hoá” con người
Theo báo cáo thị trường lao động CNTT 2024 của VietnamWorks inTECH, mức lương cho vị trí AI tăng 10‑50 % so với các vị trí IT truyền thống. Sự chênh lệch này không đến từ tốc độ viết code, mà từ khả năng tư duy phối hợp với AI. Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA, nhấn mạnh: “Chúng ta đã bước từ năm thử nghiệm sang năm tạo ra giá trị kinh doanh thực tế”.
Dữ liệu do Microsoft công bố cho thấy việc áp dụng AI Agents giúp giảm thời gian hỗ trợ khách hàng trung bình 11,5 % và tăng doanh thu trên mỗi nhân viên lên 9,4 %.
Lợi thế ngôn ngữ Việt Nam trong cuộc đua AI toàn cầu
Tiếng Việt là ngôn ngữ duy nhất ở Đông Nam Á dùng chữ Latin, tạo “cầu nối” giữa hệ thống ký tự phương Tây và tư duy ngữ nghĩa phương Đông. Khoảng 70 % từ vựng bắt nguồn từ Hán‑Việt, giúp người Việt dễ dàng hiểu và bản địa hoá các mô hình ngôn ngữ lớn (GPT, Llama, Claude…) với chi phí token hoá thấp hơn hẳn so với các quốc gia sử dụng ký tự logogram.
Nhờ “mã gen” này, các chuyên gia tại Neurons AI có thể đóng vai trò “người phiên dịch văn hoá” cho AI, dạy cho máy cách suy luận logic kiểu Mỹ nhưng biểu đạt tinh tế theo chuẩn Á Đông.
Chiến lược đào tạo: từ học nghề tới làm chủ AI
Ba mô hình “3 Nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp) đang được triển khai rộng rãi. Ví dụ, Viettel AI Fresher Program cung cấp 160 giờ thực chiến, trong khi VinAI Residency tập trung vào 1 % tài năng hàng đầu để thực hiện nghiên cứu quốc tế.
Những chương trình này rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn, tạo lực lượng lao động sẵn sàng hợp tác với AI ngay khi ra trường – một ưu thế so với mô hình đào tạo đại trà của Indonesia hay hệ thống Apprenticeship của Singapore.
Con người trong vòng lặp – yếu tố tin cậy cuối cùng
Theo báo cáo Itviec, 73 % doanh nghiệp đã áp dụng AI, nhưng chỉ 5,4 % hoàn toàn tin tưởng vào kết quả mà không có sự kiểm tra của con người. Tại Neurons AI, Minh Anh và đồng nghiệp không chỉ vận hành AI mà còn đóng vai trò giám sát đạo đức, đảm bảo các “đồng nghiệp số” không tạo ra nội dung sai lệch hoặc vi phạm quyền riêng tư.
Kết luận: Việt Nam – trung tâm huấn luyện AI của khu vực
Với lợi thế ngôn ngữ, nguồn nhân lực trẻ và các mô hình đào tạo thực tiễn, Việt Nam đang chuyển mình thành “fine‑tuning hub” cho các mô hình AI khu vực. Thành công sẽ không đo bằng số lượng thuật toán, mà bằng số lượng con người được nâng tầm nhờ AI.
Bạn có nghĩ rằng ngôn ngữ có thể là chìa khóa mở ra tương lai AI? Hãy chia sẻ quan điểm và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những xu hướng công nghệ mới.