Nội dung chính
Cơm lam Mường Động – Hương vị truyền thống tỏa ngát tại Kim Bôi
Cơm lam, món ăn gắn liền với văn hoá sinh hoạt của người Mường Động, đang dần trở thành biểu tượng ẩm thực độc đáo của du lịch Kim Bôi.
Lịch sử và nguồn gốc
Cơm lam xuất hiện từ bao đời nay trong đời sống của người Mường Động. Khi người dân phải đi rừng, nương từ sáng sớm để tìm kiếm thực phẩm, họ thường phải ngủ lại trong rừng. Để bảo quản gạo và có một bữa ăn nhanh, người dân sáng tạo việc dùng ống tre, ống nứa làm “lò nướng di động”. Gạo được nhồi vào ống và nướng trên lửa, tạo nên món cơm lam dẻo, thơm ngào ngạt.
Quy trình làm cơm lam truyền thống
Ở khu Mỏ Đá, xã Kim Bôi, người dân vẫn giữ nguyên các bước sau:
- Chọn ống hóp tươi, màu xanh đậm – vừa chắc vừa thấm hương.
- Ngâm gạo nương trắng đục, để hạt gạo nở ra khoảng 2/3 chiều dài ống.
- Thêm một ít nước dừa vào để tăng độ mềm dẻo và hương vị ngọt tự nhiên.
- Đặt ống vào lò nướng, canh lửa vừa, xoay đều tay để gạo chín đều từ trong ra ngoài – không sống lõi, không cháy khét.
- Sau 40‑45 phút, ống chuyển sang màu vàng cháy xém, bốc hơi nước và tỏa ra mùi thơm nức – lúc này cơm lam đã sẵn sàng.
Giá trị kinh tế và chứng nhận OCOP
Hiện tại, khu Mỏ Đá có gần 50 hộ gia đình sản xuất cơm lam. Sản phẩm đã được cấp chứng nhận OCOP 3 sao, giúp nâng cao nhận diện thương hiệu và mở rộng kênh tiêu thụ. Mức thu nhập của người lao động trong ngành dao động từ 10‑12 triệu đồng/tháng, tạo nguồn sinh kế ổn định cho cộng đồng.
Mỗi ống cơm lam có giá từ 7.000‑10.000 đồng, tùy vào số lượng đặt. Tháng trung bình, hơn 10.000 ống được xuất bán ra thị trường nội địa và du lịch, mang lại lợi nhuận đáng kể cho người sản xuất.
Du lịch ẩm thực – Trải nghiệm thực tế
Khi đến thăm khu du lịch suối khoáng Kim Bôi, du khách không thể bỏ qua cơm lam Mường Động. Món ăn thường được bày bán tại các quầy hàng, nhà hàng địa phương và thậm chí có thể đặt online qua các nền tảng thương mại điện tử, thuận tiện cho khách hàng muốn thưởng thức tại nhà.
Kết luận
Với lịch sử lâu đời, quy trình thủ công tỉ mỉ và chứng nhận OCOP, cơm lam Mường Động không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là thương hiệu địa phương đang được thị trường trong và ngoài nước công nhận. Nếu bạn còn chưa thử, hãy lên kế hoạch ghé thăm Kim Bôi, thưởng thức hương vị độc đáo và đồng thời hỗ trợ cộng đồng địa phương.
Đức Anh