Nội dung chính
Campuchia đã quyết định bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi, người đứng đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến toàn cầu, về Trung Quốc – một bước đi mang tính chiến lược rõ rệt.
Bối cảnh: Chen Zhi và đế chế Prince Group
Chen Zhi, 38 tuổi, nhập tịch Campuchia năm 2014 sau khi rời Trung Quốc, nhanh chóng thành lập Prince Group – một tập đoàn tài chính và công nghệ được cho là “đế chế” lừa đảo xuyên biên giới. Nhờ đóng góp vào nền kinh tế, ông được trao danh hiệu danh tiếng Neak Oknha, nhưng đồng thời cũng là mục tiêu của các cuộc điều tra quốc tế.
Chi tiết vụ bắt giữ và dẫn độ
Vào ngày 7/1, Bộ Nội vụ Campuchia công bố đã bắt giữ ba công dân Trung Quốc, trong đó có Chen Zhi, và hủy bỏ quốc tịch Campuchia của ông theo sắc lệnh hoàng gia tháng 12/2025. Ngày 8/1, truyền hình nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh Chen Zhi, trùm đầu và còng tay, rời khỏi máy bay tại Bắc Kinh để bị dẫn độ về nước.
Phản hồi của các bên liên quan
Bộ Công an Trung Quốc gọi vụ bắt giữ là “thành tựu lớn” trong hợp tác thực thi pháp luật. Phó Thủ tướng Campuchia Sun Chanthol nhấn mạnh, khi có đủ bằng chứng, Campuchia sẽ hành động theo quy định pháp luật, đồng thời khẳng định lợi ích quốc gia được đặt lên hàng đầu.
Giới chức Mỹ và Anh đã truy tố Chen Zhi vào tháng 10/2025 với các cáo buộc lừa đảo, rửa tiền và vi phạm nhân quyền. Mỹ thu giữ hơn 15 tỷ USD bitcoin liên quan, trong khi Anh và Singapore cũng tịch thu tài sản đáng giá hàng trăm triệu USD.
Phân tích chiến lược quốc tế
Theo giáo sư Pavin Chachavalpongpun (Đại học Kyoto), hành động này phản ánh thực tế chính trị của Campuchia: Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất và đối tác an ninh chủ chốt, trong khi áp lực từ phương Tây ngày càng tăng. Giáo sư Wang Jiangyu (Đại học Hong Kong) cho biết, Mỹ hiện đang tập trung vào các ưu tiên khác như khu vực Latin, do đó không coi việc dẫn độ Chen Zhi là ưu tiên hàng đầu.
Chuyên gia Jacob Daniel Sims (Đại học Harvard) nhận định Campuchia đã “đi đến mức tối đa” để giảm áp lực quốc tế, đồng thời thể hiện sự hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc trong chiến dịch “Săn Cáo” – truy lùng các tội phạm lẩn trốn.
Hệ quả và triển vọng
Việc dẫn độ không chỉ giảm áp lực ngoại giao cho Phnom Penh mà còn củng cố quan hệ an ninh với Bắc Kinh. Đồng thời, nó mở ra một tiền lệ cho các quốc gia Đông Nam Á khi đối mặt với các mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới, khi mà Liên Hợp Quốc ước tính có hơn 100.000 nạn nhân bị ép buộc làm việc trong các trại lừa đảo tại Campuchia.
Trung Quốc đã hứa sẽ tăng cường hợp tác với các nước láng giềng, trong đó có Campuchia, để bảo vệ tài sản và trật tự trong các hoạt động giao lưu khu vực. Theo bà Chou Bun Eng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia chống Buôn người Campuchia, trách nhiệm chống lại tội phạm mạng là “trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế”.
Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP, AP, People’s Daily)