Nội dung chính
Bill Gates, người đồng sáng lập Microsoft, đã công khai thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu, cho rằng việc tập trung quá mức vào mục tiêu giảm nhiệt độ có thể làm lãng phí nguồn lực cần thiết cho người nghèo.
Bối cảnh: Hai thập kỷ nỗ lực cảnh báo khí hậu
Trong gần 20 năm qua, Bill Gates đã đầu tư hàng tỉ đô la vào các dự án và chiến dịch nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến đổi khí hậu. Ông thường xuất hiện trong các hội nghị quốc tế, tài trợ cho các công nghệ xanh và kêu gọi các chính phủ tăng cường giảm phát thải.
Quan điểm mới: Không phải thảm họa diệt vong
Trong một bài viết dài 17 trang đăng trên GateNotes, Gates nhấn mạnh: “Mặc dù biến đổi khí hậu gây hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt đối với người dân nghèo, nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sinh tồn và phát triển ở hầu hết các khu vực trong tương lai gần.”
Thay vì tập trung vào mục tiêu giảm 0,5‑1°C, Gates đề xuất chuyển nguồn lực sang các dự án cải thiện sức khỏe, nông nghiệp và xóa đói giảm nghèo, cho rằng đây là cách tiếp cận hiệu quả hơn trong việc giảm thiệt hại thực tế.
Phản ứng của cộng đồng và các nhà phê bình
Quan điểm mới của Gates nhanh chóng gây tranh cãi. Một số người ủng hộ cho rằng đây là lời kêu gọi thực tế, trong khi những người bảo vệ môi trường cho rằng ông đang “quay xe”. Tờ FastCompany mô tả lời phát biểu của Gates là “lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới”.
Ngược lại, New York Times nhận định rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu mà chỉ muốn cân bằng nguồn lực: “Biến đổi khí hậu không phải là một thiên thạch khổng lồ đâm vào trái đất; tác động của nó không đồng đều và ảnh hưởng nặng nề nhất tới người nghèo, những người ít khả năng chống chọi với thiên tai.”
Tầm quan trọng của chiến lược tập trung vào người nghèo
Gates đưa ra ví dụ thực tiễn: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và giảm nhiệt độ 0,1°C, tôi sẽ chọn giảm sốt rét.” Điều này nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh tài nguyên hạn chế, việc đầu tư vào y tế và giảm nghèo có thể mang lại lợi ích nhân đạo và kinh tế lớn hơn so với các dự án giảm phát thải tốn kém.
Thực tế, nhiều chính sách môi trường hiện nay, như cấm xe xăng hoặc giảm số lượng gia súc, lại tạo gánh nặng cho người dân nghèo hơn người giàu. Các nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) cho thấy, mỗi đô la đầu tư vào y tế công cộng có thể giảm thiểu thiệt hại do thiên tai lên tới 4‑5 đô la.
Kết luận và góc nhìn tương lai
Bill Gates mong muốn các nhà lãnh đạo tại COP30 (Brazil, 2023) xem xét lại ngân sách khí hậu, chuyển một phần nguồn lực sang các dự án cải thiện đời sống người nghèo. Như ông nói trong buổi phỏng vấn với CNBC: “Nếu chúng ta ngưng tài trợ cho mọi loại vaccine và nhờ vậy, giảm được 0,1 độ, liệu đó có phải là sự đánh đổi thông minh?”
Quan điểm này mở ra một cuộc đối thoại cần thiết: làm sao cân bằng giữa bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho những người yếu thế? Đó là thách thức mà cộng đồng quốc tế sẽ phải giải quyết trong những năm tới.
Bạn nghĩ sao về việc ưu tiên đầu tư vào y tế và giảm nghèo thay vì chỉ tập trung vào giảm phát thải? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.